Twee leken als synodevaders; waarom geen synodemoeders?

8 oktober 2018

Aan de Vijftiende Gewone Algemene Assemblee van de Bisschoppensynode, die thans in Vaticaanstad plaatsvindt, nemen officieel geen vrouwen deel. Dit tot ergernis van een aantal vrouwelijke religieuzen en lekengelovigen, die tijdens de eerste week van de kerkvergadering protesteerden (zie video) tegen de uitsluiting van vrouwen als stemgerechtigde synodedeelnemers.

Logisch dat vrouwen geen synodevaders zijn, zou je zeggen. Een rooms-katholieke synode is immers een vergadering van bisschoppen. En vrouwen kunnen volgens het vigerende canoniek recht geen priester worden, laat staan bisschop.

Synodevaders zijn strikt genomen stemgerechtigde deelnemers aan een synodeassemblee. Er zijn echter ook tientallen deelnemers die slechts een secretariële, adviserende of waarnemende rol hebben. Onder hen zijn ook vrouwen.

Officiële lijst van deelnemers >>

Toch hebben niet alle synodevaders een bisschopswijding ontvangen. Bij elke assemblee van de Bisschoppensynode neemt ook een groep deel die bestaat uit een tiental afgevaardigden van de Unie van Generaal-Oversten. Deze personen staan allen aan het hoofd van een religieuze orde, congregatie of apostolische sociëteit. Allen zijn mannen. Omdat ze priester zijn? Niet allemaal. Twee van hen zijn leek. Leek betekent strikt genomen een gelovige die geen sacramentele wijding (diaken, priester, bisschop) heeft ontvangen.

Het gaat om Ernesto Sánchez Barba, generaal-overste van de Broeders Maristen der Scholen, en om Robert Irvin Schieler, generaal-overste van de Broeders der Christelijke Scholen. Deze broeders hebben geen sacramentele wijding ontvangen. Waarom heeft genoemde unie dan ook geen vrouwelijke generaal-oversten gekozen? Als zij daartoe door het Vaticaan wordt verhinderd, kunnen we spreken van discriminatie op basis van sekse.

Het argument voor rechtmatige seksediscriminatie, namelijk dat voor organieke deelname aan een Bisschoppensynode je per se bisschop moet zijn, gaat niet op vanwege de acht paters-generaal die als synodevader zijn aangesteld. Goed, dan moet je tenminste priester zijn… Tja, vrouwen kunnen nu eenmaal ook geen priester worden. Maar ook dat gaat niet op, want Barba en Schieler zijn niet gewijd, zelfs niet tot diaken. Het is dus de hoogste tijd dat bij een volgende assemblee ook synodemoeders worden aangesteld.

Christian van der Heijden