Suburra: bloed op Rome

17 oktober 2017

In de nieuwe Netflix-productie Suburra is Rome het schitterende toneel van een nietsontziende strijd om een stuk grond dat eigendom is van het Vaticaan. Het betreft een lucratief perceel aan de kust bij Ostia. Het gevecht wordt geleverd door plaatselijke bendes, de Siciliaanse maffia en edellieden. In deze tiendelige Italiaanse serie is iedereen verdorven, op een enkele politieman na.

De dramaserie Suburra is een prequel van de gelijknamige speelfilm uit 2015, die is gebaseerd op de gelijknamige roman van Carlo Bonini en Giancarlo De Cataldo uit 2013. Alle drie gaan ze over de verstrengeling van de onderwereld met de bovenwereld in de Eeuwige Stad.

De openingsscène van de eerste aflevering van de serie is magistraal. We zien een nachtelijke Sint-Pieter, prachtig verlicht. Vervolgens maakt de camera een rechte achterwaartse beweging over een verlaten Via della Conciliazione, de door Mussolini aangelegde verbindingsweg tussen het centrum van Rome en Vaticaanstad. Het volgende shot toont een priester, die uit een van de naburige paleizen komt. Hij stapt in een taxi. Als kijker voel je aan je water dat deze geestelijke niet met de Heilige Olie naar een stervende zal worden gebracht. Terwijl je je afvraagt wat dan wel de bestemming van deze nachtelijke rit is, hoor je met de priester een radiostem zeggen dat de burgemeester van Rome binnenkort zal aftreden. Ondertussen rijdt de taxi door de prachtige stad, waar geen kip op de weg is. Een twintigtal seconden later wordt de Netflix-consument getrakteerd op een orgie.

Suburra speelt zich af in 2008, tijdens het pontificaat van Benedictus XVI. In deze periode had Vaticaanstad een slechte naam. Verhalen over corrupte priesters, het misbruikschandaal, geldwitwaspraktijken, de gay lobby, Vatileaks, het droeg er allemaal toe bij dat het Vaticaan werd beschouwd als een schijnheilige mogendheid. En toen kwam paus Franciscus. Als hater van schijnheiligheid nam hij veel wind uit de zeilen van het antikatholieke kamp. De Argentijnse jezuïet op de Stoel van Petrus nam zich voor de Romeinse Curie drastisch te hervormen en de strijd aan te binden tegen alles wat de Kerk van Rome besmet: clericalisme, carrièrisme, mondaniteit, spirituele Alzheimer, exitentiële schizofrenie, enzovoorts.

Maar mensen blijven mensen. Dat betekent dat de zonde nooit helemaal kan worden uitgebannen, ook niet door Franciscus. Macht corrumpeert en daarom staan machtige prelaten bloot aan allerlei morele gevaren. En wie dan ook nog seksueel een scheve schaats rijdt, is bevattelijk voor chantage. Chantabele geestelijken van de Romeinse Curie zijn mogelijke prooien van misdadigers die ook in de pauselijke stadstaat aan de touwtjes willen trekken. Een dergelijke curiepriester is het eerste opkomende personage van de serie Suburra: de Griekse monseigneur Theodosiou. Hij staat aan het hoofd van een commissie die bepaalt aan wie een kostbaar perceel in Ostia zal worden verkocht.

Drie jonge boeven hebben een video bemachtigd waarop Theodosiou’s overgave aan bandeloze seks en cocaïne is vastgelegd. Zij dreigen de video op internet te zetten en eisen van hem 300.000 euro. De afpersers weten echter niet dat hun prooi een machtige positie bekleedt. Een alomtegenwoordige manegehouder weet dat wel. Deze topcrimineel, bijgenaamd ‘Samurai’, hoeft Theodosiou niet te chanteren, want hij heeft al iets in de Vaticaanse melk te brokkelen. Een van zijn handlangers is namelijk een kardinaal. Die meent de monseigneur zover te krijgen dat het kustperceel wordt toegewezen aan een van Samurai’s dekmantelbedrijven. Maar dan moet Theodosiou wel gewoon op zijn plek blijven. En dat is niet meer het geval, omdat de gechanteerde monseigneur in paniek is geraakt. De drie boeven moeten dus worden getuchtigd door de grotere jongens. Maar dat loopt allesbehalve gesmeerd.

Een andere partij die aast op het perceel is de ondernemer Sandro Monaschi, die als gentiluomo di Sua Santità – een lekendignitaris van het Pauselijk Huis – bij het apostolische paleis moet opdraven telkens als de Heilige Vader een staatshoofd ontvangt. Hij heeft het zo weten te regelen dat zijn vrouw zitting heeft in de perceelcommissie. Deze slimme tante kent de seksverslaving van de voorzitter. Zij probeert Theodosiou te beïnvloeden door hem hoeren en drugs te bieden. Dat regelt ze niet zelf, maar haar minnaar, het zoontje van een integere politieofficier.

Ondertussen proberen de criminelen de Romeinse politiek te manipuleren. Aangezien er een opvolger van de aftredende burgemeester moet worden aangewezen, is het stadhuis op het Capitool een wespennest, waar Samurai zich door omkoping en afpersing een weg naar de gemeentelijke macht probeert te banen. Maar wie denkt dat Samurai de echte heerser is, heeft het mis. Ook hij is een ondergeschikte en wel van de Siciliaanse maffia. De Sicilianen willen hun invloed in Rome uitbreiden en menen dat Ostia gebruikt kan worden als haven voor hun drugssmokkel, waardoor ze miljarden extra kunnen verdienen.

Suburra – de internationale ondertitel van de serie luidt Blood on Rome – is spannend. Rome-liefhebbers kunnen bovendien genieten van de prachtige manier waarop saillante locaties in beeld zijn gebracht. Mensen die Rome vooral kennen als pelgrimsbestemming zullen niet snel geschokt raken van de voorstelling van de stad als poel des verderfs. Zij weten immers dat Rome niet ondanks maar dankzij het daar heersende kwaad het centrum van de Katholieke Kerk is geworden. Zonder het kwaad is er immers geen martelaarschap en heroïsche deugdzaamheid. Rome blijft de plaats bij uitstek waar de stad Gods en de stad van de wereld verenigd zijn. Het blijft de stad van heiligen en zondaars, van het sacrale en het mondaine, van de aalmoezen en de steekpenningen.

tekst: Christian van der Heijden