Paus legt uit hoe je een heilige wordt

9 april 2018

In zijn vandaag gepubliceerde apostolische exhortatie Gaudete et exsultate spoort paus Franciscus alle gelovigen aan gehoor te geven aan de opdracht van God om een heilige te worden.

De paus legt aan de hand van de Zaligsprekingen uit wat heiligheid in de wereld van vandaag is. Ook gaat hij in op het gnosticisme en het pelagianisme als dwaalleren die een verkeerd idee van heiligheid voorspiegelen. Verder beschrijft hij enige mentale kenmerken van een heilige, zoals vrijmoedigheid, lef, oog voor detail en gevoel voor humor, en geeft hij praktische tips om een heilig leven te leiden.

Gaudete et exsultate is na de encyclieken Lumen fidei (2013) en Laudato si’ (2015) en de postsynodale apostolische exhortaties Evangelii gaudium (2013) en Amoris laetitia (2016) het vijfde doctrinaire document van paus Franciscus.

Ondanks de Latijnse titel is Gaudete et exsultate (‘Verheugt u en juicht’) niet in het Latijn verschenen, wel in het Italiaans, Frans, Engels, Duits, Spaans, Portugees, Pools en Arabisch.

De exhortatie bestaat uit vijf hoofdstukken:

  1. ‘de roep tot heiligheid’;
  2. ‘de twee subtiele vijanden van heiligheid’;
  3. ‘in het licht van de meester’;
  4. ‘enkele kenmerken van de heiligheid in de hedendaagse wereld’;
  5. ‘strijd, waakzaamheid en onderscheiding’.

Gnosticisme is volgens paus Franciscus “een van de meest sinistere ideologieën omdat ze door de onterechte verheffing van kennis of een specifieke ervaring haar eigen visie op de werkelijkheid als de volmaakte beschouwt”.

Theologen lopen volgens de paus gevaar dat ze gaan geloven dat hun godgeleerdheid hun een weg naar heiligheid oplevert. Hij verwijst naar Sint-Franciscus van Assisi die aan Sint-Antonius van Padua laat weten dat het bedrijven van de theologie een goede zaak is “zolang het maar niet de geest van gebed en devotie tijdens de studie uitdooft”.

Zoals gnosticisme het intellect verheft tot instrument van verlossing, zo maakt het pelagianisme van de vrije wil het middel tot zaligheid. “De Kerk heeft herhaaldelijk geleerd dat we niet kunnen worden gerechtvaardigd door onze eigen werken of inspanningen, maar door de genade van de Heer, die altijd het initiatief neemt.”

Het christelijk leven is volgens de paus een voortdurende strijd. “We hebben kracht en moed nodig om de verleidingen van de duivel te weerstaan en het Evangelie te verkondigen.” In een wereld met zoveel afleiding is de geestesgave van onderscheiding onontbeerlijk, aldus Franciscus.

lees ook: