‘Over tien jaar is 90% van de Noord-Brabantse kerken dicht’

1 oktober 2018

De provincie Noord-Brabant gaat ervan uit dat de komende tien jaar de helft van de kerkgebouwen gesloten zijn. Architectuurhistoricus Herman Wesselink meent echter dat tegen die tijd 90 procent van de godshuizen is dichtgegaan.

Wesselink promoveerde aan het begin van de zomer op de dissertatie Een sterke toren in het midden der stad: Verleden, heden en toekomst van bedreigde Nederlandse kerkgebouwen.

In een interview dat vandaag werd gepubliceerd in de kranten BN De Stem en Brabants Dagblad zegt Wesselink dat er in de provincie veel teveel kerken werden gebouwd, die ook nog eens te groot bleken. “Dat komt doordat het katholicisme zo dominant was in Brabant. Het is te veel voor het aantal katholieken in de provincie.”

Onlangs deed aartsbisschop Wim Eijk de voorspelling dat in het aartsbisdom Utrecht, qua oppervlak het grootste diocees van Nederland, over tien jaar nog maar maximaal vijftien kerken open zijn. Daar is onderzoeker Wesselink het mee eens. “Zijn voorspelling is ook representatief voor Brabant. Door mijn veldwerk zie ik het overal: vergrijzing. Er worden nauwelijks nog kinderen gedoopt. Kerkgebouwen hebben ieder jaar onderhoud nodig, voor zo'n 50.000 euro. Er gaat in de komende jaren heel veel dicht.”

Wesselink pleit ervoor de cultuurhistorische waarde van de aan de eredienst onttrokken kerkgebouwen te behouden en vooral niet te slopen. “Er zijn altijd twee groepen in een samenleving: inwoners die het gebouw willen behouden én inwoners die er niets voor voelen. Geef het gebouw een nieuwe functie die aansluit bij het karakter van de kerk.”

Uit cijfers van de provincie blijkt dat sinds 1960 al zo'n 240 Noord-Brabantse kerken aan de eredienst werden onttrokken. Ruim 100 van die gebouwen kregen een nieuwe bestemming, ruim 50 staan er nog leeg en meer dan 80 kerken werden gesloopt. “In Breda, Eindhoven en Tilburg zijn veel kerken gesloopt, per stad 10 à 15 stuks.” De provincie telt momenteel nog 561 kerken waarvan er 392 in gebruik zijn.