Fusie Vlaamse en Nederlandse jezuïeten

31 juli 2017

Vandaag, op de feestdag van Sint-Ignatius van Loyola, zijn de twee jezuïetenprovincies Noord-België en Nederland officieel samengevoegd tot één bestuurseenheid.

De nieuwe bestuurseenheid krijgt binnen de Sociëteit van Jezus de naam Independent Region of the European Low Countries (‘Onafhankelijke Regio van Europese Lage Landen’). Aan het hoofd daarvan staat pater Johan Verschueren.

In Nederland wonen er momenteel 60 jezuïeten; daarnaast wonen of studeren bijna 30 Nederlandse paters en studenten in het buitenland. De orde telt thans 130 Vlaamse leden: 20 wonen in het buitenland, en van de 110 in Vlaanderen bestaat een derde, 35 man, uit teruggekeerde missionarissen.

H. Ignatius van Loyola (1491-1556), stichter van de Sociëteit van Jezus.

De samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen bestaat al zo’n dertig jaar en werd de afgelopen vier jaar intensiever. De juridische fusie is een nieuwe stap. Vlaanderen en Nederland werken ook samen met de Britse en de Ierse provincies van de jezuïeten: zo is er sinds het jaar 2000 een gemeenschappelijk opleidingshuis in Birmingham in Engeland.

De Waalse en Luxemburgse jezuïeten zijn recentelijk een samenwerking aangegaan met de Franse provincie. Zij vormen vanaf vandaag één provincie, genaamd Europe Occidentale Francophone (‘Franstalig West-Europa)’. Een vergelijkbaar proces is gestart voor enkele provincies van Midden-Europa, waarin Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Hongarije en Litouwen meer samenwerking zoeken.

De Noord-Belgische provincie werd opgericht in 1935 en ontstond uit de gesplitste Belgische Provincie die dateerde van 1835. Een eerdere Vlaamse provincie bestond tot 1773 en was in 1612 afgesplitst van de Belgische Provincie die gesticht was in 1564. Van 1592 tot 1773 waren de jezuïeten in Nederland georganiseerd in de Hollandse Zending  De Nederlandse provincie werd opgericht in 1849 als viceprovincie, en werd een jaar later een zelfstandige provincie.

Op 26 augustus wordt de fusie tussen de Vlaamse en de Nederlandse jezuïeten gemarkeerd met een feestelijke  eucharistieviering in de oude jezuïetenkerk, Sint Carolus Borromeüs aan het Hendrik Conscienceplein in Antwerpen. De viering begint die zaterdag om 11.00 uur. Tijdens deze viering spreken twee Nederlandse jezuïeten hun laatste geloften uit: pater Ward Biemans (46 jaar) uit Amsterdam en broeder Wiggert Molenaar (51) uit Antwerpen.

De jezuïeten in de Lage Landen zijn onder meer werkzaam in de zielzorg door persoonlijke begeleiding, retraites, studentenpastoraat, justitiepastoraat en parochiewerk; in het universitair onderwijs en academisch onderzoek in Leuven, Tilburg, Rome en elders; in de priesteropleidingen in Nederland, Vlaanderen en Rome. Daarnaast verrichten ze voor diverse media redactioneel werk en evangeliseren zij op het internet en op sociale media. Ook bieden ze ondersteuning aan de missie in Afrika en Azië, aan de Jesuit Refugee Service en aan de Bollandisten (het instituut dat de levens van heiligen beschrijft) in Brussel.