• Paasfeest

    Tijdens het Paasfeest viert de Kerk dat Jezus Christus door zijn lijden, sterven en verrijzen, ons van onze zonden heeft bevrijd. Het feest in...

    lees meer
  • Paastijd

    De Paastijd is de vijftigdaagse periode die begint in de Paasnacht en eindigt op het hoogfeest van Pinksteren. In de liturgie van de Paastijd staat...

    lees meer
  • Paastriduüm

    Het Paastriduüm is de periode die begint met de avondmis van Witte Donderdag en loopt tot en met de vespers van Paaszondag, waarin lijden, dood...

    lees meer
  • Paaswake

    De Paaswake is een van de meest oorspronkelijke diensten van de christelijke traditie en bestaat uit vier onderdelen: de lichtritus, de dienst van...

    lees meer
  • Paaszaterdag

    Paaszaterdag is de zaterdag die voorafgaat aan Pasen. De Kerk herdenkt Jezus' verblijf in zijn graf. Het is een dag van stille bezinning die...

    lees meer
  • Paaszondag

    Paaszondag staat in het teken van de vreugde over Christus' Verrijzenis uit de dood. Gelovigen vieren de vergeving der zonden en de toegang tot...

    lees meer
  • Padre Pio

    Pater Pio (1887-1968) is een populaire Italiaanse heilige. Hij ontving de zogeheten stigmata. Van geen enkele heilige uit de moderne tijd zijn zoveel...

    lees meer
  • Pallium

    Een pallium is een wollen schouderband, die geldt als symbool van herderlijk gezag van hoge kerkelijke geestelijken. 

    lees meer
  • Palmpaasje

    Een palmpaasje of palmpasenstok is een met groene takjes en lekkernijen versierde stok, in de vorm van een kruisje, die kinderen ter gelegenheid...

    lees meer
  • Palmpasen

    Palmpasen, ook wel Palmzondag of Passiezondag genoemd, is de laatste zondag voor Pasen, waarop de blijde intocht van Jezus Christus in Jeruzalem...

    lees meer
  • Palmpasenstok

    Een palmpasenstok of palmpaasje is een met groene takjes en lekkernijen versierde stok, in de vorm van een kruisje, die kinderen ter gelegenheid...

    lees meer
  • Palmzondag

    Palmzondag, ook wel Palmpasen of Passiezondag genoemd, is de laatste zondag voor Pasen, waarop de blijde intocht van Jezus Christus in Jeruzalem...

    lees meer
  • Panentheïsme

    Het panentheïsme leert dat de wereld een manifestatie is van God. Term De term pantheïsme is een samenstelling van de Griekse woorden...

    lees meer
  • Pantaleon

    Pantaleon is een vroegchristelijke martelaar. Hij is de patroonheilige van artsen en vroedvrouwen en wordt gerekend tot de Veertien Heilige...

    lees meer
  • Panteleimon

    Sint Panteleimon is een van de grootste heiligen van de Byzantijnse Kerken en de Russisch-Orthodoxe Kerk. Daar draagt hij de titel...

    lees meer
  • Pantheïsme

    Het pantheïsme leert dat de werkelijkheid bestaat uit slechts één substantie: God. Term De term pantheïsme is een...

    lees meer
  • Papabile

    Met het Italiaanse woord ‘papabile’ (meervoud: ‘papabili’) worden kardinalen aangeduid die geacht worden een kans te maken...

    lees meer
  • Parochie

    Een parochie is een gemeenschap van christelijke gelovigen met een eigen kerkgebouw; de zielzorg is toevertrouwd aan een pastoor. Nieuwe...

    lees meer
  • Parochievicaris

    Een parochievicaris (Latijn: vicarius paroecialis) is een rooms-katholieke priester, werkzaam in een parochie als medewerker van de pastoor in...

    lees meer
  • Pascha

    Pascha, het Joodse pasen, is het lentefeest waarmee de Joden de uittocht uit Egypte en daarmee de bevrijding van slavernij herdenken. Het is tevens...

    lees meer
  • Pasen

    Pasen is het feest ter herdenking van Christus' Verrijzenis uit de dood. Gelovigen vieren de toegang tot een nieuw en eeuwig leven. In de viering...

    lees meer
  • Passiezondag

    Passiezondag, ook wel Palmzondag of Palmpasen genoemd, is de laatste zondag voor Pasen, waarop de blijde intocht van Jezus Christus in Jeruzalem...

    lees meer
  • Passio

    Het Latijnse woord Passio is behalve de aanduiding voor het lijden van Christus, ook de benaming van een ooggetuigenverslag van het lijden en...

    lees meer
  • Passionisten

    De Passionisten zijn leden van de Congregatie van het Lijden van Christus. Deze kloostergemeenschap werd gesticht door Paulus van het Kruis...

    lees meer
  • Pastoor

    In de Rooms-Katholieke Kerk is een pastoor een priester die onder het gezag van de diocesane bisschop aan het hoofd staat van een parochie...

    lees meer
  • Pastoor van Ars

    Sint Johannes Maria Vianney (1786-1859) was pastoor van het Franse dorpje Ars. Hij bracht zijn parochie tot grote bloei door zijn voortdurende...

    lees meer
  • Pastorale Brieven

    De Pastorale Brieven behoren tot de canon van het Nieuwe Testament. Ze zijn geschreven in naam van de apostel Paulus. Ze bevatten apostolische...

    lees meer
  • Pater

    In de Katholieke Kerk is een pater een priester van een religieuze orde of congregatie. Vader Het Nederlandse woord pater komt van het Latijnse...

    lees meer
  • Patriarchaat van Lissabon

    Het Patriarchaat van Lissabon (Latijn: Patriarchatus Ulixbonensis) is een aartsbisdom van de Romeinse ritus van de Katholieke Kerk. De patriarchale...

    lees meer
  • Patriarchen

    Patriarchen zijn de bisschoppen van de hoogste rang in de kerkelijke hiërarchie. Hieronder de lijst van alle patriarchen in het Oosten en het...

    lees meer
  • Paulijns privilege

    Een huwelijkspartner die zich na de huwelijkssluiting heeft laten dopen, heeft het recht om zijn/haar huwelijk met een ongedoopte te ontbinden als...

    lees meer
  • Paulus

    De apostel Paulus heeft in zijn Brieven een theologie uiteengezet, die het bekeerde joden en bekeerde heidenen mogelijk maakte om samen...

    lees meer
  • Paulus Chong Hasang

    De heilige lekenapostel Paulus Chong Hasang († 1839) is een van de 103 Martelaren van Korea. Zoon van martelaar De vader van...

    lees meer
  • Paulus Miki

    Sint Paulus Miki († 1597) was een Japanse jezuïet. Hij behoort tot de 26 Martelaren van Japan. Jeugd Paulus Miki werd omstreeks 1562...

    lees meer
  • Paulus van het Kruis

    De heilige Paulus van het Kruis (1694-1775) was een Italiaanse mysticus, kloosterling en volksprediker. Centraal in zijn spiritualiteit stond de...

    lees meer
  • Paulus VI

    De heilige paus Paulus VI (Giovanni Battista Montini) was van 1963 tot 1978 bisschop van Rome. Hij geldt als de 261ste opvolger van Sint Petrus...

    lees meer
  • Paus

    De paus, opvolger van Petrus, is bisschop van Rome, hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk, en sinds 1929 ook staatshoofd van Vaticaanstad. De...

    lees meer
  • Pauselijk Instituut voor Gewijde Muziek

    Het Pauselijk Instituut voor Gewijde Muziek is een conservatorium in Rome, gespecialiseerd in kerkmuziek. Het Instituut werd in 1911 opgericht door...

    lees meer
  • Pauselijk overlijden

    Bij het pauselijk overlijden neemt het college van kardinalen het bestuur van kerk en Vaticaanstad in handen; tot de keuze van een nieuwe paus is...

    lees meer
  • Pauselijke bul

    Een pauselijke bul is een speciaal document van een paus van Rome. Het kan gedefinieerd worden als ‘een apostolische brief voorzien van een...

    lees meer
  • Pauselijke Commissie voor het Cultureel Erfgoed van de Kerk

    De Pauselijke Commissie voor het Behoud van het Artistiek en Historisch Patrimonium heeft de taak heeft op te treden als beheerder voor het...

    lees meer
  • Pauselijke onfeilbaarheid

    Het katholicisme leert dat de paus onfeilbaar is. Dat wil zeggen dat hij geen fouten kan maken als hij in zijn functie als opperherder de...

    lees meer
  • Pauselijke Raad 'Cor unum'

    De Pauselijke Raad ‘Cor unum’ toont de zorg van de Katholieke Kerk voor de behoeftigen en de wens menselijke broederlijkheid te...

    lees meer
  • Pauselijke Raad 'Justitia et Pax'

    Het doel van de Pauselijke Raad voor Gerechtigheid en Vrede is het bevorderen van rechtvaardigheid en vrede in de wereld, in overstemming met het...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor Cultuur

    De Pauselijke Raad voor Cultuur bevordert relaties tussen de Heilige Stoel en het terrein van de menselijke cultuur. Openheid seculiere cultuur...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid der Christenen

    Het is de taak van de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid onder de Christenen zich, door passende initiatieven en activiteiten, te...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor de Dialoog met Niet-Gelovigen

    De Pauselijke Raad voor de Dialoog met Niet-Gelovigen toont de pastorale zorg van de Kerk voor hen die niet in God geloven of geen godsdienst...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor de Interpretatie van Wetsteksten

    De taak van de Pauselijke Raad voor de Interpretatie van Wetsteksten bestaat vooral in het interpreteren van de wetten van de Kerk. Rechtsgeldige...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog

    De Pauselijke Raad voor de Interreligieuze Dialoog bevordert en houdt toezicht op relaties met leden en groepen van niet-christelijke godsdiensten...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor de Leken

    De Pauselijke Raad voor de Leken is bevoegd in zaken die zijn voorbehouden aan de Heilige Stoel wat betreft de bevordering en coördinatie van...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor het Gezin

    De Pauselijke Raad voor het Gezin bevordert de pastorale zorg voor de gezinnen en beschermt hun rechten en waardigheid in de Kerk, evenals in de...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor het Pastoraat in de Gezondheidszorg

    De Pauselijke Raad voor het Pastoraat in de Gezondheidszorg toont de zorg van de Kerk voor de zieken door diegenen bij te staan die zich voor de...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor Pastorale Zorg voor Migranten en Reizigers

    De Pauselijke Raad voor Pastorale Zorg voor Migranten en Reizigers richt de pastorale zorg van de Kerk op de speciale behoeften van mensen die...

    lees meer
  • Pauselijke Raad voor Sociale Communicatie

    De Pauselijke Raad voor Sociale Communicatie is betrokken bij vragen met betrekking tot de media. Media doordrenken met christelijke geest De...

    lees meer
  • Pauselijke Raden

    Een Pauselijke Raad is een bepaald type departement van de Romeinse Curie. In tegenstelling tot een Congregatie houdt een Raad zich bezig met zaken...

    lees meer
  • Pauselijke uitvaart

    De paus wordt na zijn overlijden enige dagen opgebaard en daarna, aansluitend op een uitvaartmis op het Sint-Pietersplein, in de crypte van de...

    lees meer
  • Pausen

    De heilige apostel Petrus heeft volgens de traditie tot en met Franciscus 266 opvolgers als hoofd van de Kerk van Rome. Langste pontificaat Pius...

    lees meer
  • Pausin Johanna

    Volgens een middeleeuwse legende zou een vrouw die zich als man had voorgedaan tot paus zijn gekozen. Sindsdien zou bij pauskeuzes getest worden of...

    lees meer
  • Pauskiezer

    Pauskiezers zijn alle kardinalen die deelnemen aan het conclaaf ter verkiezing van een nieuwe paus; voorwaarde is dat zij op de sterfdag van de...

    lees meer
  • Peetouders

    Peter en meter, tezamen aangeduid als 'peetouders', stellen zich bij de doop garant voor het geloofsonderricht en de christelijke opvoeding...

    lees meer
  • Pelagianisme

    Het pelagianisme is een theologische opvatting die door de Katholieke Kerk wordt opgevat als een dwaalleer. Pelagianen menen dat de mens op eigen...

    lees meer
  • Pelgrimeren

    Pelgrimeren is reizen naar een heilige plaats. Het verschijnsel wordt ook wel bedevaart genoemd en heeft altijd een sterk moreel of spiritueel...

    lees meer
  • Pentarchie

    Met de term ‘pentarchie’ wordt het vijftal patriarchaten van de katholieke christenheid in het Romeinse Rijk aangeduid. De vijf...

    lees meer
  • Pentateuch

    De Pentateuch (letterlijk: 'de vijf rollen') omvat de eerste vijf boeken van het Oude Testament, in de christelijke traditie aangeduid met...

    lees meer
  • Perpetua en Felicitas

    Sint Felicitas en Sint Perpetua waren twee jonge vrouwen die begin derde eeuw in Noord-Afrika de marteldood stierven. Het verhaal van hun laatste...

    lees meer
  • Perquin, Lambertus Hendricus

    Lambertus Hendricus Perquin (1865-1938) was een dominicaan, priester en oprichter van de Katholieke Radio Omroep. Opleiding en eerste werkkring...

    lees meer
  • Personele prelatuur

    Een personele prelatuur is een kerkelijke organisatiestructuur met een specifieke pastorale taak. Een prelatuur is niet, zoals een bisdom, gebonden...

    lees meer
  • Pesach

    Pesach, het Joodse pasen, is het lentefeest waarmee de Joden de uittocht uit Egypte en daarmee de bevrijding van slavernij herdenken. Pascha Het...

    lees meer
  • Pesjoenkelen

    Het herhaaldelijk op Allerzielen in- en uitlopen van een kerk om daarmee voor de zielen in het vagevuur een bijzondere aflaat te verdienen, werd in...

    lees meer
  • Petrus

    Simon Petrus was de eerste der apostelen. Na de Hemelvaart van Jezus nam hij de leiding van de jonge kerk in handen. Hij stierf de marteldood in...

    lees meer
  • Petrus Canisius

    De jezuïet Petrus Canisius (1521-1597) was in zijn tijd de meest invloedrijke priester van Midden-Europa. Zijn catechismus uit 1555 is het...

    lees meer
  • Petrus Chrysologus

    Kerkvader Petrus († 451) was bisschop van Ravenna en werd vanwege zijn uitmuntende preken ‘Gouden Spreker’ (Grieks: Chrysologos...

    lees meer
  • Petrus Lombardus

    De theoloog Petrus Lombardus (ca. 1100 - 1160) was bisschop van Parijs. Hij is beroemd geworden door zijn vier sententiënboeken, die eeuwen...

    lees meer
  • Petrus' Stoel

    Het feest van de Cathedra van de heilige apostel Petrus (Cathedra Petri), ook wel Petrus' Stoel genoemd, wordt jaarlijks gevierd op 22 februari...

    lees meer
  • Petrusambt

    Het Petrusambt wordt bekleed door de paus. Hij is als bisschop van Rome de opvolger van de heilige apostel Petrus. Volledige titulatuur De...

    lees meer
  • Petrusbrieven

    In het Nieuwe Testament staan twee brieven die worden toegeschreven aan de apostel Petrus. zie: Eerste Brief van Petrus Tweede Brief van Petrus

    lees meer
  • Piccolomini, Aeneas Silvius

    Aeneas Silvius Piccolomini was een vermaarde humanist uit de republiek Siena. In 1459 werd hij gekozen tot paus. Hij nam de naam Pius II aan. Zijn...

    lees meer
  • Pinksteren

    Met Pinksteren viert de Kerk de uitstorting van de Heilige Geest over de apostelen, zeven weken na Pasen. Deze gebeurtenis markeert de geboorte van...

    lees meer
  • Pinksternoveen

    De Pinksternoveen is het kerkelijk gebed om de werking van de Heilige Geest, gebeden gedurende de negendaagse periode tussen Hemelvaart en...

    lees meer
  • Pius II

    Pius II was paus van 1459 tot 1464. Voor zijn keuze tot Bisschop van Rome was hij al een vermaard humanist. Als paus wijdde hij zich voornamelijk...

    lees meer
  • Pius V

    Sint Pius V is de paus die de besluiten van het Concilie van Trente uitvoerde. Onder zijn supervisie verscheen in 1570 het Missale Romanum, gebruikt...

    lees meer
  • Pius X

    Sint Jozef Sarto (1835-1914) werd in 1903 gekozen tot Bisschop van Rome. Hij is de enige paus in de geschiedenis die alle rangen in de kerkelijke...

    lees meer
  • Plato

    Plato (ca.427-347 v.Chr) was een Griekse filosoof en wordt beschouwd als een van de grootste denkers aller tijden. Volgens de Britse filosoof A.N...

    lees meer
  • Plato: leer

    Plato (ca.427-347 v.Chr) was een Griekse filosoof en wordt beschouwd als een van de grootste denkers aller tijden. Hij schreef voornamelijk...

    lees meer
  • Plebaan

    Een plebaan is een priester die in een kathedrale kerk die tevens parochiekerk is in plaats van de bisschop belast is met het dagelijkse pastoraat...

    lees meer
  • Plechelmus

    Sint-Plechelmus (7de/8ste eeuw) was een missiebisschop uit Scotia. Samen met Wiro en Otger evangeliseerden zij in het noordelijk Maas- en...

    lees meer
  • Polarisatie

    Na het Tweede Vaticaans Concilie raakten de Nederlandse katholieken verdeeld over twee 'polen', een vernieuwingsgezinde en een...

    lees meer
  • Politieke Theologie

    Politieke theologie is de verzamelnaam voor een grote verscheidenheid aan denkbeelden en studies betreffende het onderscheid en de samenhang tussen...

    lees meer
  • Polycarpus

    De heilige Polycarpus van Smyrna behoort tot de eerste generatie bisschoppen na het optreden van de apostelen. Hij stierf omstreeks 115 de...

    lees meer
  • Pontifex

    In het katholieke spraakgebruik is 'pontifex' een ander woord voor 'bisschop'. Een pontificale eucharistieviering is een mis waarin...

    lees meer
  • Pontifex Maximus

    Aanduiding voor de paus. De titel is afkomstig uit het heidense Rome. De Romeinse keizers bekleedden het ambt van pontifex maximus, wat inhield dat...

    lees meer
  • Pontificaat

    Ambtsperiode van een bepaalde paus. Zo duurde het pontificaat van Johannes Paulus II van 1978 tot 2005. zie verder het uitgebreide artikel...

    lees meer
  • Pontificale hoogmis

    Een pontificale hoogmis is een plechtige eucharistieviering waarin een bisschop of abt, mijter en staf dragend, voorgaat. Bisschop In het...

    lees meer
  • Populus Sion

    ‘Populus Sion’ ('Volk van Sion') zijn de eerste woorden van het introïtusgezang voor de mis op tweede zondag van Advent...

    lees meer
  • Porta Pia

    De Porta Pia is een van de stadspoorten in de Aureliaanse muur in de stad Rome. De stadspoort is gemaakt naar een ontwerp van Michelangelo en kwam...

    lees meer
  • Portiuncula

    De naam Portiuncula verwijst naar een locatie in de buurt van de Umbrische stad Assisi. Daar hadden de benedictijnen een kapel, waar Sint...

    lees meer
  • Portiuncula-aflaat

    De Portiuncula-aflaat is een volle aflaat die op 2 augustus verdiend kan worden door een parochiekerk of een franciscaans godshuis te bezoeken...

    lees meer
  • Precatechumenaat

    Het precatechumenaat is de eerste periode van de doopcatechese; in deze periode gaan mensen die katholiek willen worden bij zichzelf, bij elkaar en...

    lees meer
  • Preconclaaf

    Het preconclaaf is de periode tussen het overlijden van de paus en de aanvang van het conclaaf. Behalve de uitvaart van de paus vinden in deze...

    lees meer
  • Prefatie

    Het eucharistisch gebed in de Mis wordt ingeleid door de prefatie, een plechtige lofbede die door de voorgaande priester wordt uitgesproken of...

    lees meer
  • Prefectuur van het Pauselijk Huis

    De Prefectuur van het Pauselijk Huis is verantwoordelijk voor de organisatie van de pauselijke huishouding en houdt toezicht op alles wat...

    lees meer
  • Prefectuur voor Economische Zaken van de Heilige Stoel

    De Prefectuur voor Economische Zaken van de Heilige Stoel heeft tot taak het toezicht op en het beheer van de tijdelijke goederen van afdelingen...

    lees meer
  • Premonstratenzers

    De Orde der Reguliere Kanunniken van Prémontré, in 1121 gesticht door Sint Norbertus van Gennep, bestaat uit priesters, diakens...

    lees meer
  • Prémontré

    De Abdij van Prémontré is het stamklooster van de Orde der Premonstratenzers (norbertijnen). Eerste klooster In 1120 stichtte Sint...

    lees meer
  • Presepio

    Presepio of presepe is de Italiaanse benaming voor een kerststal. Het gebruik om een kerststal te maken gaat terug op de Heilige Franciscus...

    lees meer
  • Priem

    De priem of prime maakte lange tijd deel uit van het officiële gebed van de Kerk, het zogeheten Goddelijk Officie; de priem, het gebedsuur...

    lees meer
  • Priester

    In de Westerse en de Oosterse Kerken zijn priesters de naaste medewerkers van de bisschoppen. Zij treden bij de sacramentenbediening handelend op...

    lees meer
  • Primaat

    Primaat is een kerkelijke titel en wijst op een bisschop die in een bepaald gebied de voornaamste ambtsdrager is. Eerste Het woord...

    lees meer
  • Prins-troonassistent

    De titel prins-troonassistent was een erfelijke eretitel die verleend werd aan twee voorname adellijke families uit Rome. De titel geeft de houders...

    lees meer
  • Prinsen van de Kerk

    'Prinsen van de Kerk' is de gangbare bijnaam voor de kardinalen van de RK-Kerk, de hoogste kerkelijke waardigheidsbekleders na de paus...

    lees meer
  • Proloog van het Johannes-evangelie

    De proloog van het Johannes-evangelie is een van de meest vereerde teksten van het Nieuwe Testament en bestaat uit de verzen 1-18 van het eerste...

    lees meer
  • Propaganda Fide

    'Propaganda Fide' is de oude naam van de pauselijke Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren. Het is haar taak om de katholieke...

    lees meer
  • Proseliet

    Proselieten of Jodengenoten zijn heidenen die zich hebben bekeerd tot de Joodse godsdienst en lid van het volk Israël geworden zijn. Erbij...

    lees meer
  • Prosternatie

    Prosternaties zijn handelingen waarbij men zich plat ter aarde werpt of een diepe buiging maakt met de knieën op de grond. Wie zich als...

    lees meer
  • Psalmen

    Het Bijbelboek Psalmen bevat 150 gedichten van diverse genres. Zij worden beschouwd als de gebeden bij uitstek. In de joodse en christelijke...

    lees meer
  • Pyxis

    Een pyxis (uit het Grieks: πυξις = houten foedraal) is een klein, vaak kostbaar rond doosje waarin het Allerheiligste kan...

    lees meer