Frank Bosman doet de KRO-NCRV-kieswijzer

16 februari 2017

“Een stemwijzer kan helpen om mijn keuze te bevestigen, maar ik denk niet dat ik mij bij mijn keuze door een stemwijzer laat leiden.” Cultuurtheoloog Frank Bosman, als onderzoeker verbonden aan Tilburg University, weet voordat hij aan de levensbeschouwelijke kieswijzer van KRO-NCRV begint, al zo goed als zeker op welke partij hij gaat stemmen.

“Ik heb drie partijen waar ik uit kies. De ChristenUnie, niet alleen vanwege de christelijke identiteit, maar ook de progressieve sociaaleconomische visie; de SP als partij die daadwerkelijk in actie komt waar de nood het hoogst is, als een soort Jezus die radicaal voor de armen kiest; en de Piratenpartij die zich vooral bekommert om onze digitale toekomst en ik van mening ben dat nieuwe partijen ook een kans moeten hebben.”

Frank Bosman doet de kieswijzer (foto: Teun-Jan Tabak)

Als de kieswijzer van KRO-NCRV op het scherm komt is Frank nieuwsgierig. Als voordeel van deze kieswijzer noemt hij dat de vragen over andere onderwerpen gaat dan vooral de sociaaleconomische zaken. Bij de eerste vraag over stervenshulp bij voltooid leven is Bosman zeer beslist: “Je bezit je eigen leven niet. Wij bezitten elkaar. Je moet jezelf niet uit die sociale gemeenschap willen knippen.” Het wordt een onderstreept NEE. “De dood is geen oplossing voor eenzaamheid, de zelfgekozen dood is vooral een aanklacht tegen de samenleving die het niet redt om deze mensen op een ander spoor te zetten,” besluit Frank.

Snel gaat hij over naar de vraag over euthanasie bij dementerenden. “Natuurlijk niet”, klinkt het vanachter de computer. “Wij kunnen toch niet de dood gaan bespoedigen! De dementerende mens mag ons misschien niet meer herkennen, maar wij kennen die mens toch zeker wel.” Natuurlijk moet er wat betreft Frank meer geld naar de palliatieve zorg, en mogen artsen die moeite hebben met euthanasie niet verplicht worden, hun patiënten door te verwijzen. Bij de vraag over euthanasie voor wilsbekwame kinderen, merkt de cultuurtheoloog op dat hij erg katholiek is. Die euthanasie moet voor de wet niet mogelijk gemaakt worden, maar Frank wil met de nodige aarzeling de artsen wel ruimte geven om de jonge patiëntjes te helpen.

De vragen over embryoselectie en het kweken van embryo’s kunnen niet op Franks zijn instemming rekenen: “Zaad + eicel = leven, dat wordingsproces mogen wij niet afbreken. En huisartsen moeten geen abortuspillen voorschrijven. Het leven is niet van jou en trouwens je weet niet wat er uit dat leven had kunnen voorkomen, een prachtmens of een rotjongen, je weet het niet.” Voor Bosman staat buiten kijf dat het niet aan ons is om de gemeenschap van een leven te beroven. “Het zijn grote woorden, maar dan weet je hoe ik erover denk.”

Een christelijke feestdag wil Bosman wel inruilen. “De realiteit is dat er in Nederland veel mensen met een andere dan de christelijke achtergrond leven die hun achtergrond niet willen opgeven, die moeten wij ook ruimte geven.”

Hoofddoekjes en andere religieuze uitingen zijn voor Bosman geen probleem, “onder hoofddoekjes gaan veel zeer charmante dames schuil”, wil hij opgetekend hebben. Al moeten die uitingen sociaal verkeer niet in de weg staan.

Bij de vraag over de financiering van het bijzonder onderwijs is Frank Bosman zeer resoluut. “Neutraal onderwijs bestaat niet, neutraal bestaat niet, dus leidt het in goede banen en natuurlijk financieren wij bijzonder onderwijs.”

Bosman toont zich barmhartig voor hulp aan illegalen, wil het sociaal minimum voor armen verhogen en bepleit meer geld voor defensie. Het genetisch sleutelen aan dieren ja of nee noemt hij ingewikkeld en dus kiest hij voor een maatschappelijk debat daarover. Vrolijk wordt hij over de vraag of winkels gesloten moeten zijn op christelijke feestdagen. “Ja, dat moeten we doen. Dat is wel prettig op een paar momenten in het jaar zetten we alles stil.”

Als tenslotte de uitslag in beeld verschijnt (1. ChristenUnie, 2. SGP en 3. CDA) vindt Bosman dat hij goed heeft gekozen. “Die uitslag verbaast me totaal niet, het komt in de buurt van mijn oorspronkelijke keuze”, maar – en dat noemt hij opmerkelijk – het VVD-verkiezingsprogramma sluit voor 0% aan bij Franks mening.

tekst: Teun-Jan Tabak